SGP mag vrouwen niet discrimineren, Vrouwenverdrag heeft rechtstreekse werking

Vanochtend was de definitieve uitspraak in de zaak van onder meer het Proefprocessenfonds Clara Wichmann tegen de Staat over het uitsluiten van vrouwen door de SGP.
En de uitspraak is volstrekt helder. Ik citeer de samenvatting die de Hoge Raad zelf geeft:

De Hoge Raad heeft beslist dat het VN-Vrouwenverdrag ‘rechtstreekse werking’ heeft. Dat betekent dat burgers, dus ook de eisende partijen, zich op de regels van dat verdrag kunnen beroepen. Dat verdrag verplicht de Staat er effectief voor te zorgen dat vrouwen volwaardig aan politieke partijen kunnen deelnemen. De Staat moet er dan ook voor zorgen dat vrouwen zich via de politieke partijen kandidaat kunnen stellen op kieslijsten. De Staat heeft daarbij in beginsel geen ruimte voor een eigen belangenafweging.

Dit wordt niet anders doordat de SGP haar standpunt baseert op haar godsdienstige overtuiging. Het grondrecht van vrijheid van godsdienst geeft haar weliswaar het recht haar standpunt uit te dragen. Maar in een democratische rechtsstaat mag aan politieke beginselen en programma’s slechts praktische uitvoering worden gegeven binnen de grenzen die wetten en verdragen daaraan stellen, ook als die beginselen godsdienstig of levensbeschouwelijk van aard zijn. Het actief en het passief kiesrecht zijn essentieel voor het democratische gehalte van de vertegenwoordigende organen. Daarom is het onaanvaardbaar dat een politieke groepering bij het samenstellen van kandidatenlijsten in strijd handelt met het grondrecht dat de kiesrechten van alle burgers waarborgt. Dat geldt ook als dit berust op een godsdienstige of levensbeschouwelijke overtuiging. Een democratische rechtsorde eist tolerantie ten opzichte van religieuze overtuigingen, maar dat belet niet dat de rechter uitspreekt dat de wijze waarop de SGP bij de kandidaatstelling haar opvattingen in praktijk brengt, niet aanvaardbaar is.

De SGP zaak werd in 2003 door het proefprocessenfonds gestart, in de tijd dat ik directeur was van het Clara Wichmann Instituut. Ik heb er toen veel over meegedacht, meegepraat en aan mee-georganiseerd. Het voelt dan ook wel voor een klein beetje als mijn overwinning. Maar het is vooral een overwinning van het recht. Dat heeft gezegevierd.

Graag draag ik de overwinning op aan Elsbeth Boor, in 2003 coördinator van het proefprocessenfonds, en de motor achter deze procedure. Helaas heeft zij de uiteindelijke zege niet mee mogen maken; ze overleed in 2007.

Meer over Femke en de Islam

Simon Otjes schreef vandaag een naar mijn mening nogal demagogische reactie (van dik hout snijdt men planken) op de tamelijk genuanceerde blog van Brechtje, waar ik eerder al (in grote lijnen instemmend) op reageerde.
Het onder ogen zien dat de rechtspositie van vrouwen er in islamitische landen over het algemeen slecht vanaf komt en dat ook in Nederland het islamitisch geloof wordt gebruikt als argument om vrouwen bepaalde vrijheden te ontzeggen is niet hetzelfde als 'de islam als probleem zien' of 'alle moslims over een kam scheren'.
In het debat over vrouwenrechten kun je religie niet negeren; ook de islam niet. In je analyse en in je oplossingen moet je nadenken over de rol van het geloof, net zo goed als je over de rol van de cultuur nadenkt (en vaak zijn deze twee ernstig verweven). En waarom zou je dan wel kritiek op de cultuur-elementen mogen hebben en niet op de geloof-elementen? Is geloof eigenlijk wel iets anders dan cultuur, in de manier waarop het opvattingen en gedragspatronen van mensen bepaalt?
En natuurlijk is 'de islam' niet overal hetzelfde. En nog gelukkiger is er ook binnen de islam en de moslim-gemeenschap steeds meer discussie over de positie van vrouwen in de islam. Moslima's nemen stelling tegen achterstelling van vrouwen, en tegen gebruiken die vaak met een beroep op het geloof worden gerechtvaardigd, zoals meisjesbenijdenis, eergerelateerd geweld en uithuwelijking. Zij betogen dat binnen de islam geen plaats is voor vrouwenonderdrukking. In die strijd verdienen ze onze steun, of ze nu strijden met een hoofddoek op of zonder.
Maar ontkennen dat het geloof of de aan het geloof gekoppelde cultuur een rol speelt is je hoofd in het zand steken.

Zoals gezegd: op de FemNet bijeenkomst van woensdag a.s. maken we graag wat tijd vrij voor deze discussie.

Vrouwen bij de SGP

Deze prachtige foto staat sinds vorige week op de site van de SGP. Wat, allemaal vrouwen? Maar de SGP was toch die partij die vrouwen uitsloot van het lidmaatschap? Die dat onder druk van procedures van het proefprocessenfonds Clara Wichmann (maar volgens hen zelf wegens veranderende inzichten binnen de partij) inmiddels niet meer doet? Maar die het politieke werk nog wel steeds als mannenwerk beschouwt?
jawel, die partij. En bij de foto wordt trots vermeld dat het een werkbezoek betreft van de vrouwenvereniging van de Gereformeerde Gemeenten uit Utrecht/De Bilt en omstreken. De SGP geeft het proefprocessenfonds Clara Wichmann nog wel een sneer:

Dat vrouwen ze SGP zien zitten, is voor SGP'ers natuurlijk geen verrassing. Voor anderen wellicht wel. Zoals de ‘Clara’s’ van het Wichmannproefprocessenfonds. Of zien die alleen zichzelf zitten???

Persoonlijk vind ik het wel leuk dat de SGP wanneer het om de partij en vrouwen gaat blijkbaar ogenblikkelijk aan de proefprocessen moet denken. Dat hebben we alvast bereikt.
Verder geeft de SGP met dit berichtje niet alleen aan nogal kleinzielig te zijn, maar ook wordt duidelijk dat ze het nog steeds niet hebben begrepen. Juist omdat er vrouwen zijn die de SGP zien zitten, mag de partij deze vrouwen niet uitsluiten van het lidmaatschap, of van al dan niet vertegenwoordigende functies binnen de partij. Ik zie de partij niet zitten, maar misschien loopt er binnen de vrouwenvereniging van de Gereformeerde Gemeenten wel een gedroomde opvolger van van der Vlies rond!